Vlaška crkva

Vlaška crkva, na Cetinju posvećena je rođenju Bogorodice. Po predanju, Cetinjsko polje su nastanjivali bogumili sve do XIV vijeka, a prvobitna crkva je podignuta 1450. godine (od pruća i oblijepljena blatom, od strane stočara, Vlaha, na mjestu gdje su se već nalazili stećci). Bila je jedna od najstarijih građevina na Cetinju. Prilikom obnove postojeće crkve u XIX vijeku, bilo je zatečeno oko 150 stećaka, koji su (svi osim dva) ugrađeni u proširene temelje. Arheološkim istraživanjima je utvrđeno da se ispod poda današnje crkve nalaze podni ostaci manje crkve (koja je bila oslikana) a poticala je iz XVI ili početka XVII vijeka. Današnji izgled datira iz XVII ili početka XVIII vijeka, sa prepravkama i proširenjem iz 1864. godine. Crkveno dvorište je sa starijim grobljem i ograde sačinjene od puščanih cijevi (iz ratova u 1858. i 1876-1878. godine). Ispred ulaza se nalazi jedan srednjovjekovni stećak, sa kraja XIV ili početka XV vijeka (po narodnom predanju, tu su sahranjeni Bajo Pivljanin i njegova žena, za šta ne postoje istorijski dokazi). U ovoj su crkvi sahranjene značajne ličnosti crnogorske istorije.